Փետրվարի 18-ին նորածնային վերակենդանացման բաժանմուքում հնչեց հերթական զանգը երևանյան խոշոր ծննդատներից մեկից, ծանրագույն նորածնի տեղափոխման համար։
Ինչպես գիտեք, «Մուրացան» համալսարանական հիվանդանոցի Մանկական և նորածնային վերակենդանացման բաժանմունքում գործում է նորածնային տեղափոխման ռեանիմացիոն ծառայությունը, որ տարեկան մինչև 800 կանչ է սպասարկում Հայաստանի հանրապետության բոլոր մարզերի և Երևանի ծննդատներից։
Անձնակազմը շտապեց ծննդատուն։
Ծայրահեղ ծանր վիճակում, ինտուբացված նորածինը տեղափոխվեց «Մուրացան», Մանկական և նորածնային վերակենդանացման բաժանմունք։ Անամնեստիկ տվյաններից պարզվեց, որ հղիության 30-րդ շաբաթում ներարգանդային պտղի մոտ ախտորոշվել էր ասցիտ և պտղի ջրգողություն։
Նախնական հետազոտությունների և օբյեկտիվ զննման արդյուքում ախտորոշվեց երկկողմանի հիդրոթորաքս, ու անմիջապես կատարվեց նեոնատոլոգի կողմից պլևրալ խոռոչների դրենավորում։
Ստացված պլևրալ հեղուկը նման էր խիլեոզ պարունակության, ինչն արդյունքում հաստատվեց ստացված հեղուկի բիոքիմիական և բջջաբանական հետազոտություններով։
Ամեն ինչ ավելի էր բարդացնում նորածնի անհաս լինելը՝ 34 շաբաթական և վաղ նեոնատալ սեպսիսը։
Հաշվի առնելով դեպքի հազվադեպությունն ու բարդությունը՝ կատարվեցին բազմաթիվ հետազոտություններ, կրծքային վիրաբույժի կոնսուլտացիա։
Որոշում կայացվեց կոնսերվատիվ վարել փոքրիկին, ապահովվելով ամբողջական պարէնտերալ սնուցում։ Այս պաթոլոգիայի եզակիության պատճառով նույնիսկ Հայաստան չի ներկրվում հատուկ կաթնախառնուրդ, որ ցուցված է այս երեխաներին։
Դինամիկայում բուժմանը միացվեց նաև սպեցիֆիկ դեղորայքային թերապիա, սակայն կոնսերվատիվ բուժումը արդյունավետ չէր, երեխան շարունակում էր թոքերի արհեստական շնչառության սարքով վենտիլացվել, պլևրալ դրենաժներից արտահոսքը պահպանվում էր։
Արդյունքում որոշում կայացվեց վիրաբուժական բուժման։
Մարտի 10-ին, ընդհանուր անզգայացման պայմաններում թորակոսկոպիկ եղանակով կատարվեց լիմֆատիկ ծորանի կլիպավորում
Մանկական վիրաբուժական հիվանդությունների կլինիկայի հմուտ կրծքային վիրաբույժների կողմից։
Մասնագետների թիմը փաստում է, վիրահատությունից հետո ևս մեկ շաբաթ պայքարեցին կյանքի համար:
Թիմային համախմբված աշխատանքը տվեց իր երկար սպասված արդյունքը։
Պետք է շեշտենք, որ սա եզակի վիրահատություն է, ոչ միայն մեր երկրի, այլև աշխարհի մակարդակով:
Ապրիլի 6-ին փոքրիկն առողջացած դուրս գրվեց հիվանդանոցից և միացավ իր ընտանիքին։
Նշենք, որ խիլոթորաքսը հազվադեպ հիվանդություն է, որը կազմում է պլևրալ էֆուզիաների՝ հեղուկի կուտակում պլևրալ խոռոչում մոտ 1%–2%-ը, իսկ տարածվածությունը կազմում է 1/8600–ից մինչև 1/15,000 կենդանի ծնունդների մեջ։
Բնածին խիլոթորաքսը սովորաբար դրսևորվում է կյանքի առաջին շաբաթում շնչառական խանգարումով, իսկ ախտորոշումը հիմնականում հաստատվում է կրծքավանդակի ռենտգեն հետազոտությամբ և պլևրալ խոռոչից ստացված կաթնագույն հեղուկի ասպիրացիայով։
Բնածին խիլոթորաքսը կապված է ավշային համակարգի անոմալիաների հետ, ինչպիսիք են լիմֆանգիոմատոզը և լիմֆանգիէկտազիան, ինչպես նաև բնածին սրտային արատների, մեդիաստինալ չարորակ նորագոյացությունների և քրոմոսոմային խանգարումների (տրիզոմիա 21, Թյորների և Նունանի համախտանիշներ) հետ։
Խիլոթորաքսի շատ դեպքերում հստակ պատճառ չի հայտնաբերվում և դրանք համարվում են իդիոպաթիկ բնածին քիլոթորաքս, ինչպես ներկայացված դեպքը։
Նորածնային խիլոթորաքսի դեպքերի մեծամասնությունում պատճառը մնում է անհայտ՝ չնայած համապատասխան հետազոտություններին։ Կոնտրաստով կատարված ԿՏ հետազոտությունը (CECT) կարող է օգնել հայտնաբերելու անատոմիական պատճառները, քանի որ հնարավոր է տեսնել ավշային համակարգի մալֆորմացիաները։ Տրավմատիկ քիլոթորաքսի դեպքում պլևրալ խոռոչում կարող է հայտնաբերվել կոնտրաստ նյութի արտահոսք։ Լիմֆանգիոգրաֆիան և լիմֆոսցինտիգրաֆիան պահանջում են կոնտրաստ նյութի ներարկում և կարող են օգնել հայտնաբերելու ավշային արտահոսքի տեղը։ Մեր դեպքերում, երեխան գտնվել է արհեստական շնչառության տակ, և այդ հետազոտությունները նորածինների ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքի պայմաններում հասանելի չեն եղել։
Աջակողմյան խիլոթորաքսը ավելի հաճախ է հանդիպում, քան ձախակողմյանը (55% ընդդեմ 35%)։ Մեր դեպքում առկա էր երկկողմանի խիլոթորաքս։
Մահացության մակարդակը տատանվում է 20%-ից մինչև 60%՝ կախված ուղեկցող վիճակներից, հղիության ժամկետից, ինչպես նաև խիլոթորաքսի տևողությունից և ծանրությունից։
Իդիոպաթիկ բնածին խիլոթորաքսը վիճակ է , որն արձագանքում է կոնսերվատիվ բուժմանը՝ երկար շղթայի ճարպաթթուների բացառմամբ սննդակարգից կամ ամբողջական պարենտերալ սնուցմամբ փոխարինմամբ։
Եթե խիլեոզի արտահոսքը շարունակվում է նույնիսկ ամբողջական պարենտերալ սնուցման պայմաններում, խորհուրդ է տրվում վիրաբուժական միջամտություն՝ օրինակ կրծքային ավշային ծորանի կապում (ligation), պլևրոպերիտոնեալ շունտ, պլևրեկտոմիա կամ պլևրոդեզ։
Սկզբում պետք է հաստատել ախտորոշումը և պարզել պատճառը, տեղադրել միջկողային դրենաժ՝ սիմպտոմների թեթևացման համար։ Եթե արտահոսքը գերազանցում է >100 մլ/օր, ցուցված է վիրաբուժական միջամտություն, իսկ եթե <100 մլ/օր է, կարելի է շարունակել դեղորայքային բուժումը։ Եթե խիլոթորաքսը պահպանվում է 2–4 շաբաթից ավելի՝ չնայած պահպանողական բուժմանը, պետք է անցնել վիրաբուժական մեթոդների։